Η Σάρτη

από την αρχαιότητα ως τον 17ο αιώνα

Στο δεύτερο πόδι της Χαλκιδικής, τη Σιθωνία, εκεί που Θεοί και Γίγαντες δημιούργησαν αυτόν τον πανέμορφο τόπο την περίοδο της Γιγαντομαχίας, εκεί που οι ίντριγκες και τα πάθη σημάδεψαν την ιστορία και τη μυθολογία του, από το Σίθωνα που αρνούμενος να παντρέψει την κόρη του την Παλλήνη σκότωσε τους μνηστήρες της, μέχρι το Γεραστό, γιο του Μύγδονα που φυλάκισε στον Παρθενώνα τις κόρες του, εκεί λοιπόν αποφάσισαν οι κάτοικοι της Χαλκίδας τον 8ο αιώνα π.Χ. να χτίσουν τις νέες τους πόλεις.

Στην Ανατολική πλευρά της Σιθωνίας έχτισαν την Σάρτη που πήρε το όνομα της από τον βασιλιά της Σάρτιο. Στο τέλος του 5ου αι. π.Χ. η Σάρτη ήταν μία από τις 32 σπουδαιότερες πόλεις της Χαλκιδικής που ίδρυσαν υπό την ηγεσία της Ολύνθου, το «κοινόν των Χαλκιδέων», το οποίο διαλύθηκε το 379 π.Χ. από τους Σπαρτιάτες.

Σύντομα όμως προσχώρησαν στην δεύτερη Αθηναική Συμμαχία και λίγο αργότερα ο Μακεδόνας βασιλιάς Φίλιππος κατέστρεψε όλες τις πόλεις του Κοινού των Χαλκιδέων.

Αιώνες αργότερα, τον 14ο αιώνα μ.Χ, αναφέρεται ξανά στην περιοχή χωριό με το όνομα «Ο Σάρτης», που ήταν κτήμα της Μονής Ξηροποτάμου. Το οποίο με την σειρά του ερημώθηκε τον 17ο αιώνα λόγο των πειρατών.

Οι πρόσφατες ανασκαφές (2017) που έγιναν από την αρχαιολογική υπηρεσία σε παραλιακό οικόπεδο αποκάλυψαν μερικές από τις πρώτες οικίες των πρώτων κατοίκων της Σάρτης.  Επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά την θέση του αρχαίου οικισμού

Η Νέα Αφησιά - Σάρτη

Από το 1924 εώς σήμερα

Σε αυτόν τον έρημο αλλά συνάμα όμορφο τόπο, αποφάσισαν οι Έλληνες πρόσφυγες διωγμένοι από τη Θάλασσα του Μαρμαρα της Μικράς Ασίας τον Δεκέμβριου του 1924, να ιδρύσουν ένα από τα 27 καινούργια χωριά της Χαλκιδικής. Μια νέα πατρίδα με το νοσταλγικό όνομα της παλιάς, την Νέα Αφησιά.

Παραμονές Χριστουγέννων του 1924 έφθασαν από το Λαύριο, που τους είχε αφήσει το πλοίο μετά τον διωγμό, οι πρώτες οικογένειες και φιλοξενήθηκαν στα κτήρια του Μετοχιού για σχεδόν 2 χρόνια αντιμετωπίζοντας την πείνα και την ελονοσία μέχρι να χτιστούν τα σπίτια που θα στέγαζαν τους ίδιους και τα όνειρα τους για μία καινούρια αρχή.

Σε λίγες δεκαετίες μετέτρεψαν την αφιλόξενη αλλά συνάμα γοητευτική φύση, σ’  ένα γραφικό ψαροχώρι κι αργότερα σ’  έναν κορυφαίας επιλογής τουριστικό προορισμό.

Το καλοκαίρι, όμως λόγω της έντονης τουριστικής κίνησης παρουσιάζει ραγδαία αύξηση που φτάνει τις 15.000 με 20.000 χιλιάδες.

Ο 21ος αιώνας θα βρει την περιοχή, τουριστικά ώριμη και όπως πάντα πανέμορφη, να υποδέχεται κάθε καλοκαίρι ανθρώπους από όλο τον κόσμο και να τους προσφέρει απλόχερα αυτό που όλοι προσδοκούν, την αυθεντική ελληνική φιλοξενία!

Η Σάρτη είναι ένας τόπος ευλογημένος. Εδώ η φύση φρόντισε να ζωγραφίσει έναν από τους αραιότερους πίνακες της. Ο συνδυασμός του γαλάζιου της θάλασσας και του πράσινου της στεριάς με τις θαυμάσιες εναλλαγές των βράχων, των ακρογιαλιών, της αμμουδιάς και του πεύκου θα συγκλονίσουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη παροτρύνοντας τον να μείνει για να απολαύσει τις διάφανες θάλασσες τις και να αναζωογονηθεί στα υπέροχα σκιερά δάση που την περιτριγυρίζουν.

Μαρτυρίες ενός πρόσφυγα
Αποσπάσματα από την τελευταία συνέντευξη με τον μπάρμπα Αριστείδη Χατζηγιάννη, ένα πρόσφυγα από την Αφησιά της Μικράς Ασίας, στον οποίο χρωστάμε πολλά!!!

Νέα Αφησιά – Σάρτη.

Ένα ταξίδι στον χρόνο μέσα από το φωτογραφικό αρχείο του Ιστορικού Λαογραφικού Μουσείου Σάρτης.